Tuesday, September 16, 2014

Walang Wakas ang Komiks



Walang Wakas ang Komiks

Walang wakas ang komiks. Ito ang artikulong sinulat ng Editor in Chief ng Atlas Publication na si Terry Bagalso noong ika 57 anibersaryo ng Atlas Publication. Unfortunately, ilang taon lang mula nang sabihin niya ito, tuluyan na ring naglaho ang ating tradisyunal komiks sa circulation and the rest is history. Sinubukang ibalik ito noong 2007 sa anyong tradisyunal pa rin, pero nabigo ang pagtatangka. Ganoon man, ang mga indie komiks creators na nagpasimuno nang unang Komikon event noong 2005 ang nagpa-pintig sa naglahong komiks. Dito ay ipinakilala nila ang mga bagong mukha ng ating komiks ngayon.

Tradisyunal Komiks at Manga

Sa mga naglabasang komiks, kabilang dito ang mga nasa tradisyunal na anyo at Manga. Sa dalawa, tila mas tinatangkilik ng mga kabataang nasa bagong henerasyon ngayon ang huli. Ito marahil ay dahil naka-impluwensiya sa kanila ang mga ganitong tipo ng panoorin sa telebisyon (Manga and anime). Dahil sila ang majority sa mga nagbabasa at bumibili ng mga ganitong anyo ng babasahin, mas naging klik ito sa kasalukuyan.

Ang Epekto ng Pagbabago

Ang pagbabago ay napakabilis sa panahon ng modernong teknolohiya. Ang mga computer, cellphone, games, at iba pang mga gadget ay madaling maluma at maging obsolete. Ang luma ay mapapalitan ng bago, ang bago ngayon ay muling maluluma  at may bago na namang papalit. Halos taon-taon ay may idinadagdag, nag-i-improved o nag-a-upgrade. Inia-akma sa kung ano ang klik at tinatangkilik. Ganito ang komiks natin ngayon sa pananaw ng mga kabataan, although hindi ito matanggap ng ilang beteranong artist. May nagsabing nasa kolehiyo na sila, babalik pa raw ba sila ng grade one? Sa kanilang paningin, after several years of experience nang pagle-level-up ng kanilang mga obra sa ating traditional komiks, sa Manga ay magle-level down sila. Meron namang nagsabi na mas madali raw magbawas kaysa magdagdag, and yet, some of them, cannot move on.

Sa aking pananaw, ang isang talented artist/writer ay adjustable sa anumang bagay na pang-sining. Ang kanilang talento ay nasa kanila na at hindi ito maglalaho bumaba man sila ng level. Kung baga sa isang master technician ng cellphone, dahil nagbabago ang trend dapat din silang makisabay at mag-upgrade ng kanilang nalalaman, mapa-level up man o level down. Mas madali nga sa mga beteranong makapag-adapt dahil naroon na ang pundasyon at karanasan. Konting adjustment lang ang kanilang kailangan ay magagawa nilang ma-master ito, kumpara sa mga bagitong nangangapa pa lang. Gaya rin ng isang abugado (de kampanilya ka man o hindi) na kinakailangan ng continuous study dahil sa mga  bagong batas na nadaragdag at kinakailangang matutuhan para magamit sa pag-pa-praktis nito.

Ganoon man, meron namang pamimilian ang mga beteranong artist natin. Ang mag-level up sa mas mataas na antas ng sining (painting) o di kaya’y  balingan ang mga commissioned project abroad na dolyar ang ibinabayad. Ang iba naman ay maaaring magbenta ng magaganda nilang mga obra sa e-bay o kaya ay tuluyan nang mag-retire at kalimutan ang pagdidibuho. Puwede rin naman silang makipag-sabayan sa mga bagitong Manga artist at patunayan na kaya rin nila ito.

On the other hand, dapat namang samantalahin ng mga bagitong Manga artist natin ngayon ang pagdating sa kanila ng oportunidad. Magsipag at ‘di dapat magmalaki. Mabuway pa rin ang industriya at sumasabay sa galaw ng kalakal. Walang kasiguruhan kung baga. Hindi maaring ipagmalaki sa trabahong ito ang pagiging international caliber at award na nakuha ng isang traditional or manga artist. Sa aking pag-aanalisa, hindi ito nakikilala o tinitingnan ng mga kabataang nagbabasa at bumibili ng Manga. Ito’y nakadepende sa benta ng kanilang mga aklat. Kung plop ang libro, posibleng mabawasan ang kanilang mga project o kaya'y ma-phase out. Komiks is business at kailangan ding kumita ng mga nagpa-publish nito. 

So, ang kailangan sa mga bagong mukha ng komiks ngayon ay ang “promotion”. Kanya-kanyang gimik, may nagbibigay ng freebies, may book signing, may meet and greet, etc. etc. Isang pagbabagong hindi natin nakita noong panahong tradisyunal na basta’t nabayaran ay tapos na ang ating role, mabenta man o hindi ang iginuhit o sinulat nating kuwento o nobela. Popularity and promotion is the name of the game. Gustuhin man natin o hindi, ganito ang nakikita kong kalakaran sa mga bagong mukha ng komiks natin ngayon. Paramihan ng likes, paramihan ng hits, paramihan ng mga tagatangkilik.

Kompetisyon:  Unang Hakbang sa Muling Pagsigla ng Komiks

Hindi lang sa larangan ng spotrs o palakasan nakapagpapasigla ang kompetisyon. Ito ay aplikable sa lahat ng aspeto. Ganito rin ang labanan sa pangangalakal. Kung merong ka-kompitensiya, mas sisigla ang merkado. Mas maraming tao ang magkakaroon ng oportunidad na lumahok o makilahok. Dahil komiks ang aking topic sa blog na ito, sa komiks din naka-punto ang sinimulan kong tema. 

Liwayway  at  Bulaklak





Kaya naging masigla ang industriya ng komiks sa Pilipinas noong bata pa ang mga lolo at lola natin ay dahil sa sinasabi kong kompetisyon. Base sa nabasa kong tala mula sa isang beteranong manunulat, ang Liwayway ang unang opisyal na nagsimula at nagpalaganap ng komiks sa Pilipinas. Ito ay noong huling taon ng dekada 20’s (1929) Nakopo nito nang ilang taon ang paglalathala ng ganitong babasahin. PERO, nang umentra ang Bulaklak, nagkaroon na sila ng ka-kompitensiya (huling dekada ng 40’s -50’s) Dumami na rin ang mga independent komiks publication (malaki at maliliit) na naglathala ng kanilang mga komiks title, and the rest is history
.
GASI at ATLAS





Noong early 60’s dalawang higanteng publication ang kilalang naglalaban. Meaning, magka-kompitensiya. Ang GASI at ang ATLAS. Kung ang mga komiks ng GASI ay tinatawang nilang “Seal of Excellence” ang Atlas naman ay ipinagmamalaki ang mga komiks nila bilang “The Best” at “First Class”. Dalawang bakod na puwedeng tawirin dahil wala namang obstacles na nakaharang. Depende sa kung saan ninyo gustong magbahagi ng inyong talento. Dito ko nakita ang matinding kompetisyon. Bakit? Sa mismong bakuran kasi ng GASI (na may tatlong komiks publication, ang GASI, Sonic Triangle at API) sila-sila mismo ay naglalaban-laban. Ano ang pruweba? Ang mga mababasang caption sa titulo ng kanilang mga komiks. Kanya-kanyang mapang-engganyong slogan, pabonggahan, patalbugan at kung minsan ay meron pang patutsadaan. 

PPC at PSICOM 

Ang PPC (Precious Pages Corp) sa ilalim ng kanilang Black Ink Comics ay nagpapatuloy sa paglalathala ng mga bagong anyo ng babasahin ngayon. Ang MANGA. Bagamat hindi ito kagaya ng mukha nang ating mga traditional komiks noon, tila ito naman ang kinagigiliwan at tinatangkilik ng mga kabataan at estudyanteng bumibili at nagbabasa nito. Ang tanong, meron bang ka-kompitensiya ang PPC sa paglalathala nito?  Kung hindi ako nagkakamali, meron na. Ang PSICOM





Sa ginaganap ngayon na Manila International Book Fair (MIBF) kung saan ang dalawang publication na ito ay kasamang nakikilahok, may mga Manga na rin akong nakitang ipinakilala ang PSICOM. Kasama sa mga titulong iyon, ang nag-klik nilang  aklat na “Diary ng Panget” na in-adapt nila into Manga. It is a welcome development for the industry, na meron nang tumugon sa isang healthy competition na ang makikinabang ay ang mga taong may mga talento sa pagsusulat at pagguhit, kasama na ang mga tumatangkilik sa ganitong uri ng medium na may dalawang kaangkinan.

So, kung may Liwayway at Bulaklak noong panahon nang ating mga tatay at nanay, lolo at lola, at may GASI at Atlas sa ating kapanahunan. Sa panahon ngayon ng ating mga anak at apo ay meron namang PPC at PSICOM.  Ito ang ating  aabangan at umasa tayo na nawa’y pareho silang magtagumpay sa larangan ng paglalathala. Maging dahilan ito para muling sumigla ang komiks industry at matupad ang sinabi ni Ms. Terry Bagalso sa kanyang lathalain na “walang wakas ang komiks”
.
Mabuhay ang PPC at PSICOM.


Monday, September 15, 2014

Larry Alcala's Cartoon Characters (Part 2)

Siopawman


“Siopawman” is a cartoon character created and illustrated by Larry Alcala. Ito ay unang nalathala sa mga pahina ng Halakhak Komiks noong 1946 at muling lumabas sa Alcala Fight Komiks ng Craft Publication noong 1963-1967. Hindi lang sa komiks, ang Siopawman ay inilathala rin sa pahayagang Daily Express mula 1972 hanggang 1983. Ang pinakahuling cartoon strip nito ay sa Philippine Star naman na- published kung saan dito gumagawa si Larry Alcala, bago siya yumao.

 Islaw Palitaw

Si “Islaw Palitaw”  ang isa sa mga unang cartoon character ni Larry Alcala.  Ito ay nalathala sa mga pahina ng Liwayway Magazine mula 1946 hanggang 1948

Tipin


“Tipin” (Yur Peborit Tin Edyer)   is a mischievous, naughty, and playful teen-age girl typical of the generation of the 1950s. Isa rin siya sa mga naunang likhang cartoon character ni Larry Alcala na seryeng nalathala sa mga pahina ng Hiwaga Komiks mula 1951 hanggang 1965. Ito ay isinalin din sa pelikula ng People’s picture kung saan si Lani Oteyza ang gumanap sa title role.

Mang Ambo

“Mang Ambo” is a cartoon character created and illustrated by Larry Alcala and appeared in the pages of  Weekly Graphics since 1963.  A book featuring this character (a compilation of Mang Ambo’s cartoon strip) was also published and sold in some leading  bookstores,
 
Congressman Kalog

Sa mga nagbabasa ng Aliwan Komiks, particularly noong 1966 hanggang 1972, isa marahil sa naging kaaliwan nila si "Congressman Kalog" na nilikha at iginuhit ni Larry Alcala. Dito ay isinasalarawan ng creator sa nakatutuwang pamamaraan ang mga kabulastugang ginagawa, nangyayari at karanasan ng isang pulitiko na relevant pa rin sa panahon ngayon.

Asiong Aksaya

“Asiong Aksaya” is a cartoon character created by Larry Alcala during the 70’s and known for his  wasteful way of using electricity, gasoline, water and other available energy. The main purpose of this cartoon strip then, was to promote the awareness in energy-saving. Nagkaroon din ng television series ito noong 1977 at tatlong ulit na naisalin sa pelikula. The first was "Asiong Aksaya" (1977) , followed by "Awat Na, Asiong Aksaya!" (1979). Ang huli ay ang "Eto Na Naman si Asiong Aksaya" (1980). Comedy actor Chiquito starred in all Asiong Aksaya film.