Monday, April 27, 2015

Armando Ruiz David

Armando Ruiz David
Komiks Writer/Novelist/
Film Director

Ang "komiks" at "pelikula" ang dalawang pangunahing libangan noong panahon ng ating mga lolo at lola, tatay at nanay. Ito rin ang dahilan kaya maraming nobela sa komiks noon ang naisasalin sa pelikula. Dahil dito, maraming director ng pelikula ang nagsusulat din sa komiks and vice versa. Isa na dito si Armando Ruiz David. Pamilyar sa akin ang kanyang pangalan dahil ang sinulat niyang short story na pinamagatang “Manikin” at iginuhit ni Carlos Divinagracia ang kauna-unahang kuwento niya sa komiks na nabasa ko (from my old Wakasan Komiks files). Marami ring mga kuwento at nobela na sinulat si Armando Ruiz David noong 70’s till 80’s. Isa sa nobelang sinulat niya ay ang “Limot na Paraiso” ka-tandem si Alex Nino.  Sa mundo ng pelikula, ang ilan sa idinirihe niya ay ang “Totoy Scarface”,  “Hanapin si … Jake Romano” noong 1981 at marami pang iba. Dahil sa kanyang mga naging ambag karapat-dapat din siyang alalahanin. Komixpage is remembering komiks writer/novelist/film director, Armando Ruiz David.

Komiks cover illustration of Limot na Paraiso
A novel written by Armando Ruiz David
Illustrated by Alex Nino 
Manikin
A story written by Armando Ruiz David
Illustrated by Carlos Divinagracia

Komixpage Files

Sunday, April 26, 2015

Fermin V. Sanchez

Fermin V.  Sanchez
Komiks Writer/Illustrator/
Painter


Nang una kong makita sa lumang isyu ng Aliwan Comix  (late 40’s) ang pangalang Fermin V. Sanchez, inakala kong isa lang siyang beteranong komiks writer noon. Dahil walang nakalagay na pangalang nagdibuho, inisip kong baka iba ang gumawa ng larawang guhit. Lately ko lang nalaman na ang kuwentong  may pamagat na “Ang Tunay na Kasaysayan ng Mahiwagang Liham” ay kanyang sariling katha’t guhit.  Hindi lang isang manunulat at dibuhista sa komiks, isa rin palang mahusay na pintor si Fermin V. Sanchez noong kanyang kapanahunan. Wala akong idea kung hanggang kailan nagbahagi ng kanyang mga sinulat at iginuhit na obra sa industrya/kultura ng komiks si  Fermin V. Santos, pero may isa akong nakitang malaki niyang naiwang contribution, ang kanyang “anak”. Si Blas Mhar Sanchez na maraming pinasayang komiks readers noong dekada 90 sa mga nakaaaliw niyang likhang cartoon jokes at  cartoon characters. Komixpage is remembering komiks writer/illustrator/painter Fermin V. Sanchez.

Ang Tunay na Kasaysayan ng
Mahiwagang Liham
Katha't Guhit ni Fermin V. Sanchez
(Komiks image courtesy of Steve Santos 
Unang Labas Blog)
Fermin V. Sanchez
 Arts and Artists
(Image courtesy of Blas Mhar Sanchez)

Thursday, April 23, 2015

Agustin C. Favian

Agustin C. Favian
Komiks/Literary Writer/Novelist
Editor


Isa pa sa Bulakenyong naging literary editor ng Graphic at Liwayway Magazine si Agustin C Fabian. Isinilang siya sa Plaridel Bulacan noong 1901. Marami rin siyang mga literary works na sinulat noong kanyang kapanahunan. He wrote fiction and essays in English. Among his published works were: “Sino Ako?" (Who Am I), "Basta Mayaman" (Wealth is Enough), "Hindi Man Hanapin" (No Need to Search), "Magbayad Ka!" (Pay Up), and "Ana Malaya" (1964).Dalawa sa kanyang nobela, ang “Timawa” at  “Maria Mercedes” ay nalathala naman noong 1953. Maraming pen name na ginamit si Agustin C. Favian sa kanyang pagsusulat. Ilan dito ay ang Angel Fernandez at M.S. Martin. Ang kanyang nobela sa Liwayway na “Mag-asawa’y Di Biro” at sinulat niya gamit ang pen name na Angel Fernandez ay naisalin sa pelikula. Ganoon din ang nobelang “Hiwaga ng Pag-ibig (Saing-Saingan)” na sinulat naman niya gamit ang kanyang pen name na MS Martin. Ito’y nalathala rin sa liwayway kung saan co-author niya si SG Bautista. Sa pitak  ng mga isinalarawanag kuwento at nobela sa Liwayway (komiks), isa sa nobelang sinulat ni Agustin C. Favian, gamit ang isa pa niyang pen name na F. Bani ay ang “Ra...Ra... Ra...!". Dito’y naging co-author naman niya si Adriano P. Laudico. Ang nakita kong aklat na sinulat niya at available sa mga Filipiniana section ng mga book store ay ang “Kay Lalim na ng Gabi at Iba pang Kuwento.” Komixpage is remembering komiks/literary writer/novelist Agustin C. Favian.


 Ra...Ra...Ra...!
A novel written by F. Bani (Agustin C. Favian)
and Adriano P. Laudico
Illustrated by Amado Dela Cruz
 (Komiks image courtesy of Steve Santos 
of Unang Labas Blog

Kay Lalim na ng Gabi
at iba pang Kuwento
Written by Agustin C. Favian

Monday, April 6, 2015

Jose Esperanza Cruz

Jose Esperanza Cruz
Komiks/Literary Writer/Novelist 
Editor

Kung sa radio drama ay may manunulat na nakilalang Jose Miranda Cruz,  sa komiks ay meron namang Jose Esperanza Cruz na taga Baliuag, Bulacan. Isa siya sa ilang Bulakenyong natalaga bilang Editor in Chief  sa Liwayway Magazine. Ang iba pa ay sina Catalino V. Flores (Pulilan) Jose Domingo Karasig (Malolos) at Bienvenido A. Ramos na hinawakan din ang posisyong ito. Marami ring naging ambag na obra si Jose Esperanza Cruz sa panahon ng kanyang pagiging aktibong manunulat sa panitikan at komiks. Karamihan dito ay nalathala sa Liwayway Magazine. Isa sa nobelang sinulat niya ang “Villa Soliman” at co-author niya sa nobelang ito si Amado Yasona. Ilan sa mga nobela ni Jose Espranza Cruz na naisalin sa pelikula ay ang “Taong Demonyo” (1937), “Tatlong Maria” (1944) at ang “Siyam na Langit” (1962). Sa mga nabanggit ang Tatlong Maria ang pinaka-memorable. 


Noong panahon nang Japanese occupation sa Pilipinas, nahinto pansamantala ang paggawa ng pelikula sa bansa. May mga Japanese film na ini-introduced ang mga Hapon pero hindi ito tinangkilik ng mga Filipino. Dito nagsimulang mag-hire ang Japanese propaganda office ng ilang local filmmakers para gumawa ng pelikulang magpo-promote sa Filipino-Japanese friendship. Ang nobelang sinulat ni Jose Esperanza Cruz at serialized na lumalabas sa Liwayway Magazine ang isa sa napiling isa-pelikula kung saan ang sumulat ng screenplay nito ay si Tsutomu Sawamura.  Sina Carmen Rosales, Norma Blancaflor at Liwayway Arceo ang gumanap sa title role, katambal ang mga actor na sina Fernando Poe, Jose Padilla Jr., at Ely Ramos. This was produced by Toho films and directed by Gerardo de Leon. This film was distributed by Eiga Haikyusa. However, this was not a propaganda film, but a romance story of three sisters. Isinalin din sa English language ang nobelang Tatlong Maria ng Hapones na si Kin-Ichi Ishikawa. 

Komixpage is remembering komiks/literary writer/novelist/Editor Jose Esperanza Cruz


Villa Soliman
A novel written by Jose Esperanza Cruz
and Amado C. Yasona
Tatlong Maria
Ang pelikulang hinango mula sa nobelang sinulat  ni 
Jose Esperanza Cruz at nalathala
sa Liwayway Magazine


Saturday, April 4, 2015

Pablo N. Bautista

Pablo N. Bautista
Komiks/Literary Writer/Novelist


Isa pa sa hanay ng mga Palanca awardee na hindi lang sa pampanitikan nasubok ang kakayahan sa pagsusulat ng mga kuwento at nobela si Pablo N. Bautista. Nagkamit ng unang gantimpala sa Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1952) ang kanyang  winning entry (short story) na pinamagatang “Kahiwagaan”. Sa komiks, sa Liwayway Magazine din siya nakapag-ambag ng kanyang mga nobelang isinalarawan noong panahon niya. Naging co-author niya sa nobelang “Hacienda Ramirez (Balisong)” ang kapwa niya Palanca awardee na si Hilario L. Coronel at idinibuho ni Teny Henson. Co-author din siya sa nobelang “Estibador” na nalathala rin sa Liwayway Magazine noong 1955at iginuhit naman ni Jess Ramos. Komixpage is remembering komiks/literary writer/novelist Pablo N. Bautista.


 Estibador
A novel written by Pablo N. Bautista
and Hilario L. Coronel
Illustrated by Jess Ramos
(Komiks image courtesy of Steve Santos of
Unang Labas Blog)
 
Hacienda Ramirez
(Balisong)
A novel written by Pablo N. Bautista
and Hilario L. Coronel
Illustrated by Teny Henson

Tuesday, March 31, 2015

Hilario L. Coronel

Hilario L. Coronel
Komiks/Literary Writer/Novelist


Isa sa hanay ng mga veteran literary writer na nagsulat din sa komiks si Hilario L. Coronel.  Nagwagi siya ng pangalawang gantimpala sa Gawad Palanca noong 1957 sa sinulat niyang maikling kuwento na may pamagat na “Ang Anluwage”. Noon, bukod sa mga nobela at kuwentong prosa, isa ang Liwayway sa mga babasahing magazine na may pitak ng mga isinalarawang kuwento (komiks). Dahil dito, ito rin ang nagsisilbing outlet ng mga nagiging manunulat nila na masubok ang kanilang mga kakayahan sa pagsusulat ng prosa at komiks script. Ang ilan sa mga nobelang sinulat ni Hilario Coronel sa komiks ay ang “Aliping Maharlika” na nalathala sa Liwayway noong 1957 at iginuhit ni Jess Ramos, “Hacienda Ramirez” na co-author niya ang isa pang Palanca awardee na si Pablo N. Bautista at nalathala noong 1955 na idinibuho ni Teny Henson at “Estibador” na si Jess Ramos din ang gumawa ng larawang guhit. With his contributions, Komixpage is remembering komiks/literary writer/ novelist Hilario L. Coronel.

Aliping Maharlika
A novel written by Hilario L. Coronel
Illustrated by Jess  Ramos
(Komiks image courtesy of Steve Santos
Unang Labas Blog)
 
Pintor Kulapol
A novel written by Hilario L. Coronel and 
Pablo N. Bautista
Illustrated by Jess Ramos

Sunday, March 29, 2015

Benjamin P. Pascual

Benjamin P. Pascual
Komiks/Literary Writer/Novelist


Beteranong manunulat din si Benjamin P. Pascual na karaniwang nalalathala ang mga kuwento at nobelang pampanitikan sa Liwayway Magazine.  Dahil tubong Laoag Ilocos Norte, marami siyang kuwentong isinulat sa wikang Ilokano. Dalawang nobela rin ang ini-akda niya sa wikang ito. Siya ang nagsalin sa wikang Ilokano ng Rubaiyat ni Omar Khayam at nakasama rin niya si Jose Bragado sa pag-e-edit ng Pamulinawen, isang antolohiya ng mga tula ng tatlumpu’t anim (36) na makatang Ilokano. Naging tagapayong legal  din siya ng GUMIL, Metro Manila. Sa pitak ng mga kuwento at nobela sa Liwayway (komiks), marami rin siyang naging ambag dito at kadalasan ay naging co-author niya ang isa ring beteranong literary writer/novelist na si Bienvenido A. Ramos. Ilan sa mga nobelang sinulat nila ay ang “Filibustero” at “Lalaki sa Lalaki” na pawang idinibuho ni Jesse Santos at nalathala noong late 50’s. Naging co-author din niya si I.A. Santos sa nobelang sinulat nila na “Alyas Raquel Roma” na sa Liwayway din nalathala. Ang maikling kuwentong sinulat ni Benjamin Pascual na nasusulat sa wikang Ilokano at pinamagatang “Ang mga Lawin” ay isinalin naman sa Tagalog ng kapwa niya Ilokanong manunulat na si Reynaldo Duque. Komixpage is remembering komiks/literary writer Benjamin P. Pascual.

 Alyas Raquel Roma
A novel written by Benjamin P. Pascual 
and I.A. Santos
Filibustero
A Novel Written by Benjamin P. Pascual
and Bienvenido A. Ramos

Acknowledgement:
Thanks to Steve Santos of Unang Labas Blog